Zona të mëdha të hapësirës ajrore në Lindjen e Mesme janë mbyllur për aviacionin civil, teksa përshkallëzimi i konfliktit mes Izraelit dhe Iranit po vazhdon të intensifikohet.

Në një njoftim për linjat ajrore, Agjencia Evropiane e Sigurisë së Aviacionit (EASA) paralajmëroi se “operacionet ushtarake në vijim paraqesin rrezik të lartë jo vetëm për hapësirën ajrore të Iranit dhe Izraelit, por edhe për shtetet fqinje të prekura nga armiqësitë dhe aktivitetet ushtarake përkatëse, përfshirë edhe ndalimet ajrore.”

“Për shkak të zotërimit të sistemeve mbrojtëse ajrore të afta për të vepruar në të gjitha lartësitë, raketave balistike dhe atyre të tipit cruise, si dhe përdorimit të mjeteve ajrore që operojnë në çdo lartësi, përfshirë aftësinë për të ndërprerë (interceptuar) fluturime edhe jashtë kufijve të Iranit dhe Izraelit, e gjithë hapësira ajrore e prekur është e ekspozuar ndaj rreziqeve nga përshkallëzimi, keqidentifikimi, keqllogaritja apo dështimi në procedurat e ndalimit ajror.”, thuhet në njoftimin e EASA-së.

Çfarë duhet të dini nëse keni planifikuar fluturime në rajon:

Cilat hapësira ajrore janë mbyllur?

Hapësirat ajrore të Izraelit, Iranit dhe Irakut janë mbyllur deri në një njoftim të dytë. Hapësira ajrore e Sirisë mbetet e mbyllur deri më 31 tetor. Ndërkohë që Libani dhe Jordania deklarojnë se do të qëndrojnë të hapura, EASA dhe Administrata Federale e Aviacionit në SHBA i konsiderojnë këto zona si me rrezik të lartë.

Më tej, hapësirat ajrore të Ukrainës, Rusisë dhe Afganistanit janë gjithashtu të mbyllura për aviacionin civil. EASA u rekomandon linjave ajrore që fluturojnë mbi Pakistan dhe Indi të marrin parasysh rrezikun e mundshëm në vlerësimet dhe vendimmarrjen për rrugët fluturuese, shkruan The Times, transmeton AutoPortali.

Cilat rrugë fluturimi janë prekur?

Ashtu siç ndodh kur mbyllet një autostradë, mbyllja e hapësirave të mëdha ajrore detyron trafikun ajror të kalojë në rrugë alternative, duke shkaktuar ngarkesë dhe shtim të kohës së udhëtimit.
Fluturimet nga Mbretëria e Bashkuar dhe Evropa drejt Azisë Qendrore dhe Lindore, Indisë, Maldiveve, Australisë dhe Zelandës së Re tani duhet të kalojnë vetëm në dy korridore: njëri mbi Turqi dhe Detin e Zi në veri, dhe tjetri mbi Egjipt e Arabinë Saudite në jug.

Kjo shton ngarkesën për kontrollorët ajrorë, sidomos kur këto fluturime kthehen në hapësirën ajrore evropiane tashmë të mbingarkuar — duke shkaktuar vonesa. Fluturimet drejt Seychelles dhe Mauritius nuk janë prekur pasi ndjekin rrugë përmes Detit të Kuq dhe Afrikës Lindore.

Cilat aeroporte janë të mbyllura?

Aeroporti Ben Gurion në Tel Aviv është i mbyllur dhe të gjitha fluturimet janë anuluar deri në njoftim të dytë. Aeroportet në Bahrein dhe Amman (Jordani) janë të hapura, por British Airways ka pezulluar fluturimet deri më 30 qershor.

Pasagjerët që udhëtojnë përmes Dubait me destinacione përfundimtare në Irak, Iran, Liban dhe Jordani, ose me lidhje me FlyDubai, nuk do të pranohen për udhëtim nga vendnisja e tyre, deri në një njoftim tjetër.

Priten vonesa dhe anulime të tjera gjatë vazhdimit të konfliktit.

Rasti i Air India

Air India anuloi fluturimin Delhi–Paris të martën, për shkak të një problemi teknik të zbuluar para nisjes, në fluturimin AI 159 nga Ahmedabad drejt Londrës — i njëjti avion dhe itinerar si ai që u rrëzua më 12 qershor. Arsyeja zyrtare ishte “kufizimet ajrore dhe kontrolle shtesë për siguri, që shkaktuan vonesë në përgatitjen e avionit”.

A mund të kërkoj rimbursim për udhëtimin tim në Izrael?

Po. Meqenëse Zyra e Jashtme Britanike këshillon kundër çdo udhëtimi në Izrael, kompania ajrore apo operatori turistik nuk mund ta përmbushë më kontratën me ju dhe është e detyruar t’ju ofrojë një udhëtim alternativ ose rimbursim të plotë.

ABTA thotë: “Anëtarët tanë mund të ofrojnë një pushim alternativ. Nëse nuk është i pranueshëm ose ndryshon ndjeshëm itinerarin fillestar, duhet të ofrohet rimbursim i plotë.”
Nëse keni rezervuar akomodimin veç nga bileta e fluturimit, ofruesi mund të pretendojë se meqë dhoma është e lirë, kontrata mund të përmbushet dhe nuk ka rimbursim.

Po nëse dua të anuloj udhëtimin në një vend tjetër?

Nëse planifikoni të udhëtoni në Dubai, Egjipt, Indi, Jordan apo Oman – dhe nuk ka ndalim nga Ministria e Jashtme – dëshira juaj për të anuluar nuk mbulon kërkesë për rimbursim. Kjo quhet “mospëlqim për të udhëtuar” dhe nuk mbulohet nga rregullorja.

Sipas Rregullores së Paketave Turistike 2018, ju mund ta anuloni, por pa të drejtë për rimbursim – përveç nëse operatori turistik ofron ndonjë marrëveshje fleksibël. Për shembull, kompania Explore mundëson ndërrim destinacioni ose kredit, me përjashtim të depozitave të papërballueshme, deri në 10 ditë para nisjes.

A do të rriten çmimet e biletave?

Po. Dy faktorë do ndikojnë:

Rirregullimi i rrugëve ajrore – rrit distancën, konsumin e karburantit dhe kostot.

Çmimi i naftës së papërpunuar – që nga 12 qershori është rritur nga 67.70 dollarë në 75.16 dollarë për fuçi. Nëse Irani mbyll ngushticën e Hormuzit, çmimi mund të shkojë në 120 dollarë për fuçi, sipas analistëve të Deutsche Bank. /AutoPortali