Raporti i Organizatës Botërore Meteorologjike thotë se nxehtësia rekord në vitin 2024 u shkaktua nga kriza klimatike dhe u ndërthur me ngjarje ekstreme të motit.

Pothuajse 40 milionë kilometra katrorë oqean përreth Azisë Juglindore dhe Paqësorit – një zonë pesë herë më e madhe se Australia – u përfshi nga një valë e të nxehtit detar në vitin 2024, zbuloi një raport i Organizatës Botërore Meteorologjike (OBM).

Shkencëtarët e WMO thanë se nxehtësia rekord – në tokë dhe në oqean – u shkaktua kryesisht nga kriza klimatike dhe përkoi me një sërë ngjarjesh ekstreme të motit, nga rrëshqitjet vdekjeprurëse të tokës në Filipine te përmbytjet në Australi dhe humbja e shpejtë e akullnajave në Indonezi.

Rajoni ishte 0.48 gradë Celsius më i nxehtë se mesatarja e regjistruar midis viteve 1991 dhe 2020, thuhet në raportin e WMO-së për Gjendjen e Klimës.

Matjet satelitore treguan se nivelet e detit po rriteshin me pothuajse 4 mm në vit – “dukshëm më të larta” se mesatarja globale prej 3.5 mm, tha raporti.

Sekretari i përgjithshëm i WMO-së, Prof. Celeste Saulo, tha se nxehtësia e oqeanit dhe acidifikimi ishin kombinuar për të “shkaktuar dëme afatgjata” në ekosistemet dhe ekonomitë detare.

“Rritja e nivelit të detit është një kërcënim ekzistencial për të gjitha kombet ishullore. Është gjithnjë e më e qartë se po na mbaron shpejt koha për të ndryshuar rrjedhën e ngjarjeve”, tha Saulo.

Raporti tha se ngjarjet ekstreme që përkuan me nxehtësinë e vitit 2024 përfshinin:

• Reshjet ekstreme të shiut në Filipine në janar dhe shkurt shkaktuan përmbytje dhe rrëshqitje toke, duke vrarë të paktën 93 persona .
• Vala e të nxehtit e hershme e sezonit në Australi duke rezultuar në temperatura rekord të gushtit në të gjithë qendrën e vendit.
• Përmbytje të mëdha në Singapor dhe Malajzi, duke shkaktuar zhvendosjen e 137,000 njerëzve dhe vdekjen e gjashtë personave.
• Përmbytje të menjëhershme në mars në ishullin indonezian të Sumatrës dhe përmbytje të mëdha në Australinë veriore në fillim të vitit 2024.
• Humbje e shpejtë e akullnajave në perëndim të ishullit të Guinesë së Re, Indonezi, ku raporti tha se humbja totale e akullit mund të ndodhë deri në vitin 2026 ose menjëherë pas kësaj.
• Filipinet u goditën nga 12 ciklone tropikale – dyfishi i mesatares – me dëme të vlerësuara në 430 milionë dollarë amerikanë.
• Sezoni i borës në Australi përfundoi “jashtëzakonisht herët” .

Ben Churchill, drejtori i WMO-së për rajonin, tha: “Ky është një mesazh për veprime më të forta klimatike. Ky raport tregon se po shohim gjëra që nuk i kemi parë kurrë më parë.”

Raporti zbuloi se në janar, prill, maj dhe qershor të vitit të kaluar, pothuajse 40 milionë kilometra katrorë të sipërfaqes së oqeanit të rajonit përjetuan valë të nxehti nga mesatarja deri në të forta.

Nxehtësia e oqeanit shkaktoi gjithashtu zbardhjen e pestë masive të koraleve në Koralin e Madh Barrieror të Australisë që nga viti 2016, duke shkaktuar vdekje të përhapur të koraleve .

Profesori i asociuar Alex Sen Gupta, një shkencëtar i klimës në Universitetin e Uellsit të Ri Jugor, tha se vala e të nxehtit ishte “mjaft e jashtëzakonshme” dhe ishte pjesë e një rritjeje rekord të temperaturave të oqeaneve në nivel global që filloi në vitin 2023.

“Ne nuk kemi parë kurrë diçka të tillë dhe po përpiqemi të shpjegojmë pse pamë një kërcim kaq të madh”, tha Sen Gupta shkruan The Guardian, transmeton AutoPortali..

Vala e të nxehtit do të ketë vënë në stres shumë organizma në oqean që kanë pragje temperature, tha ai. “Nëse i tejkalon ato, organizmi fillon të dështojë – ai ose lëviz ose vdes.”/AutoPortali/